Możliwe są dwie drogi uzyskania separacji:
- w tzw. trybie nieporcesowym (gdy nie ma dzieci),
- w normalnym procesie.
W obu trybach trzeba wykazać, że nastąpił zupełny rozkład pożycia małżeńskiego, czyli więzi na płaszczyźnie uczuciowej, fizycznej oraz ekonomicznej. Nie trzeba wykazywać, że rozkład pożycia jest trwały. Sąd nie orzeknie jednak separacji jeżeli na jej skutek miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego
Tryb nieprocesowy
Gdy małżonkowie są zgodni co do żądania separacji i jej treści mogą wystąpić do sądu okręgowego ze wspólnym wnioskiem o orzeczenie separacji. Wniosek może również podpisać jeden małżonek a drugi tylko wyraża swą zgodę.
W takim przypadku sąd rozpatruje sprawę w tzw. trybie nieprocesowym i wydaje postanowienie. Warunkiem jest oprócz zgody obojga małżonków również brak wspólnych małoletnich dzieci. Koszt sprawy to 100 PLN. Cała sprawa ogranicza się zwykle do jednej rozprawy. Natomiast postępowanie dowodowe polega w praktyce wyłącznie na przesłuchaniu stron. Sąd nie orzeka, kto jest winny rozkładowi pożycia, może natomiast orzec w następujących sprawach (jeśli jest pełna zgoda co do treści orzeczenia pomiędzy obojgu małżonkami):
- alimentów na małżonka pozostającego w biedzie,
- sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania,
- o podziale mieszkania lub przyznaniu go jednemu z małżonków,
- o podziale majątku.
Orzekanie w dodatkowych sprawach wiąże się z wyższymi kosztami sądowymi.
Tryb nieprocesowy pozwala na zaoszczędzenie czasu i pieniędzy.
Tryb procesowy
W braku zgody między małżonkami każdy z nich może wystąpić do sądu okręgowego z pozwem o separację przeciwko drugiemu małżonkowi. Opłata sądowa wynosi 600 PLN. Postępowania zwykle składa się z jednej rozprawy lub więcej rozpraw. Sprawa kończy się wyrokiem
Sąd orzeka, który z małżonków jest winny rozkładowi pożycia (chyba, że małżonkowie zrezygnują z tego). Sąd może też orzec w następujących kwestiach:
- alimentów na drugiego małżonka,
- alimentów na dzieci,
- władzy rodzicielskiej,
- kontaktów z dzieckiem,
- sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania,
- o podziale mieszkania lub przyznaniu go jednemu z małżonków,
- eksmisji jednego z małżonków,
- o podziale majątku.
Postępowanie odwoławcze
Zarówno w trybie nieprocesowym jak i procesowym można składać apelację. Sprawę w II instancji rozpatruje sąd apelacyjny. Kasacja do Sądu Najwyższego jest niedopuszczalna.
do góry | do strony głównej: Rozwód czy separacja
