Na zgodne \u017c\u0105danie ma\u0142\u017conk\u00f3w lub na wniosek jednego z nich w\u0142a\u015bciwy s\u0105d okr\u0119gowy, w razie zupe\u0142nego rozk\u0142adu po\u017cycia \u2013 rozumianego jako ustanie wi\u0119zi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej \u2013 uprawniony jest do orzeczenia separacji. Na gruncie niniejszego artyku\u0142u ograniczymy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do separacji s\u0105dowej, nie zajmuj\u0105c si\u0119 separacj\u0105 faktyczn\u0105, kt\u00f3ra zale\u017cna jest od wy\u0142\u0105cznej woli ma\u0142\u017conk\u00f3w (nie rodz\u0105c tym samym skutk\u00f3w prawnych, a jednocze\u015bnie nie znosz\u0105c obowi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y na\u0142o\u017cone na ma\u0142\u017conk\u00f3w w drodze ustawy). Ustawodawca, kt\u00f3ry na gruncie polskiej ustawy zasadniczej zosta\u0142 zwi\u0105zany obowi\u0105zkiem otoczenia ochron\u0105 i opiek\u0105 rodziny, zdecydowa\u0142 si\u0119 wprowadzi\u0107 dwie przes\u0142anki negatywne, kt\u00f3re uniemo\u017cliwiaj\u0105 wydanie postanowienia o separacji. Chodzi tu o dobro wsp\u00f3lnych ma\u0142oletnich dzieci oraz sprzeczno\u015b\u0107 z zasadami wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n\n\n\n
Zasadniczo separacja jest samodzieln\u0105 instytucj\u0105 prawa rodzinnego, niezale\u017cn\u0105 od instytucji rozwodu. Jako jej podstawow\u0105 funkcj\u0119 wskazuje si\u0119 funkcj\u0119 restytucyjn\u0105. Warto jednak wskaza\u0107 stanowisko Magdaleny Habdas, wed\u0142ug kt\u00f3rej \u201efunkcji (\u2026) restytucyjnej nie nale\u017cy uto\u017csamia\u0107 z tym, \u017ce separacja ma umo\u017cliwi\u0107 powr\u00f3t ma\u0142\u017conk\u00f3w do wsp\u00f3lnego po\u017cycia, poniewa\u017c z ustawy nie wynika, aby w tym czasie ma\u0142\u017conkowie mieli obowi\u0105zek podj\u0119cia dzia\u0142a\u0144 naprawczych, maj\u0105cych uratowa\u0107 zwi\u0105zek. Funkcja ta polega na w\u0142a\u015bciwym ukszta\u0142towaniu stosunk\u00f3w osobistych i maj\u0105tkowych pomi\u0119dzy ma\u0142\u017conkami w okresie, w kt\u00f3rym ich zwi\u0105zek jest w fazie kryzysu, lecz nie jest wykluczone uzdrowienie zwi\u0105zku, co mo\u017ce, lecz nie musi nast\u0105pi\u0107. Z tego powodu nale\u017ca\u0142oby wskazywa\u0107 nie tyle na funkcj\u0119 restytucyjn\u0105 separacji, ile na jej funkcj\u0119 porz\u0105dkuj\u0105c\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n
W post\u0119powaniu nieprocesowym s\u0105d zwi\u0105zany jest \u017c\u0105daniem stron. Oznacza to, \u017ce s\u0105d nie jest uprawniony do orzeczenia rozwodu, je\u017celi nie wnios\u0142a o to \u017cadna ze stron. Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, \u017ce rozw\u00f3d ma pierwsze\u0144stwo przed separacj\u0105. Zatem w sytuacji, w kt\u00f3rej r\u00f3wnolegle zg\u0142oszone zosta\u0142yby dwa \u017c\u0105dania \u2013 o rozw\u00f3d i o separacj\u0119 \u2013 s\u0105d winien wyda\u0107 wyrok rozwodowy, chyba \u017ce orzeczenie separacji by\u0142oby jedynym s\u0142usznym. Jednocze\u015bnie, jako zasad\u0119 og\u00f3ln\u0105 przyj\u0119to, i\u017c orzeczenie separacji niesie za sob\u0105 takie same skutki, jakie wywo\u0142uje rozwi\u0105zanie ma\u0142\u017ce\u0144stwa przez rozw\u00f3d, chyba \u017ce ustawa stanowi inaczej. Wyj\u0105tki zosta\u0142y sformu\u0142owane jeszcze w tym samym art. 61[4] k.r.o. Jednym z nich jest utrzymanie obowi\u0105zku wzajemnej pomocy pomi\u0119dzy ma\u0142\u017conkami.<\/p>\n\n\n\n
Obowi\u0105zek wzajemnej pomocy pomi\u0119dzy ma\u0142\u017conkami ma charakter niemaj\u0105tkowy, odnoszony jest tak do strefy materialnej, jak i niematerialnej. W konsekwencji mo\u017ce skutkowa\u0107 na\u0142o\u017ceniem powinno\u015bci wsparcia finansowego, ale r\u00f3wnie\u017c duchowego, psychicznego lub organizacyjnego. Utrzymanie obowi\u0105zku wzajemnej pomocy musi by\u0107 usprawiedliwione wzgl\u0119dami s\u0142uszno\u015bci. Pr\u00f3ba odkodowania rzeczonej klauzuli generalnej zajmuje zar\u00f3wno doktryn\u0119, jak i orzecznictwo. Niemo\u017cliwe jest sformu\u0142owanie zamkni\u0119tego katalogu sytuacji, kt\u00f3re mo\u017cna uzna\u0107 za uzasadnione wzgl\u0119dami s\u0142uszno\u015bci, konieczne jest bowiem ka\u017cdorazowe badanie okoliczno\u015bci faktycznych. Z tego wzgl\u0119du tylko przyk\u0142adowo nale\u017cy wskaza\u0107 \u2013 w \u015blad za Wojew\u00f3dzkim S\u0105dem Administracyjnym w Bydgoszczy, kt\u00f3ry w wyroku z dnia 29 wrze\u015bnia 2010 r. podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u201echoroba i niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107 ma\u0142\u017conka pozostaj\u0105cego w separacji z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 uznana winna by\u0107 za okoliczno\u015b\u0107 obj\u0119t\u0105 wzgl\u0119dami s\u0142uszno\u015bci, o kt\u00f3rych mowa w art. 61[4] \u00a7 3 k.r.o.\u201d (Wyrok WSA w Bydgoszczy z 29.09.2010 r., II SA\/Bd 797\/10, LEX nr 752179). Natomiast \u201ew stanie faktycznym, w kt\u00f3rym m\u0105\u017c po odbyciu kary pozbawiania wolno\u015bci \u017c\u0105da\u0142 umo\u017cliwienia mu korzystania z mieszkania, kt\u00f3rego najemc\u0105 by\u0142a \u017cona, a separacja zosta\u0142a orzeczona z winy m\u0119\u017ca, kt\u00f3ry by\u0142 agresywny i nadu\u017cywa\u0142 alkoholu, s\u0105d uzna\u0142, i\u017c takie wzgl\u0119dy s\u0142uszno\u015bci nie wyst\u0119puj\u0105. Pomimo \u017ce m\u0105\u017c by\u0142 w z\u0142ym stanie zdrowia i dysponowa\u0142 niewielkim dochodem, s\u0105d uzna\u0142, i\u017c powinien on samodzielnie zaspokoi\u0107 swoje potrzeby mieszkaniowe, np. poprzez wsp\u00f3lne wynajmowanie mieszkania. Zdaniem s\u0105du trudno by\u0142oby uzna\u0107 za s\u0142uszne dopuszczenie go do korzystania z mieszkania w sytuacji, w kt\u00f3rej jego agresja i wywo\u0142ywane awantury doprowadzi\u0142y do orzeczenia separacji z jego winy, a zaspokojenie przez niego potrzeb mieszkaniowych jest mo\u017cliwe, chocia\u017c nie zapewni mu komfortowych warunk\u00f3w.\u201d (M. Habdas [w:] Kodeks rodzinny i opieku\u0144czy. Komentarz, red. M. Fras, Warszawa 2021, art. 61(4)).<\/p>\n\n\n\n
Rozwa\u017caj\u0105c obowi\u0105zek wzajemnej pomocy warto jednak mie\u0107 na uwadze, \u017ce nie nale\u017cy uto\u017csamia\u0107 go z obowi\u0105zkiem alimentacyjnym ma\u0142\u017conk\u00f3w separowanych, nie oznacza tak\u017ce, \u017ce ma\u0142\u017conkowie pozostaj\u0105cy w separacji s\u0105 uprawnieni do r\u00f3wnej stopy \u017cyciowej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Na zgodne \u017c\u0105danie ma\u0142\u017conk\u00f3w lub na wniosek jednego z nich w\u0142a\u015bciwy s\u0105d okr\u0119gowy, w razie zupe\u0142nego rozk\u0142adu po\u017cycia \u2013 rozumianego jako ustanie wi\u0119zi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej \u2013 uprawniony jest do orzeczenia separacji. Na gruncie niniejszego artyku\u0142u ograniczymy si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do separacji s\u0105dowej, nie zajmuj\u0105c si\u0119 separacj\u0105 faktyczn\u0105, kt\u00f3ra zale\u017cna jest od wy\u0142\u0105cznej woli ma\u0142\u017conk\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[76,73,27,75],"class_list":["post-224","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-news-pl","tag-pomoc","tag-prawo-rodzinne","tag-separacja","tag-wzgledy-slusznosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/separacja.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/separacja.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/separacja.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/separacja.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/separacja.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=224"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/separacja.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":225,"href":"https:\/\/separacja.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions\/225"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/separacja.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/separacja.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/separacja.pl\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}